Pogoda a Twoje zdrowie
Ludzie od dawien dawna rozważali wpływ pogody na ich zdrowie. Już starożytni Grecy opisywali wpływ gorących i zimnych wiatrów na ból i choroby. Podczas wojny domowej lekarze pisali o żołnierzach z amputowanymi kończynami, którzy twierdzili, iż odczuwają ból w nieistniejącej już kończynie, gdy pogoda ulegała zmianie. Nawet mądrość folklorystyczna mówi o ludziach, którzy czują w kościach zmiany atmosferyczne.
W dzisiejszych czasach, lekarze nadal badają związek między pogodą a bólem, szczególnie w odniesieniu do chronicznych dolegliwości, takich jak migreny czy artretyzm.
Wiele osób twierdzi, iż pogoda wpływa na ich samopoczucie, choć wyniki badań naukowych nie są zgodne, co do związku między bólem a pogodą. Niektórzy naukowcy twierdzą, że to kwestia percepcji: pacjenci mogą czuć się gorzej w deszczowy dzień, tylko ze względu na to, że jest ponuro. Inni jednak mówią, ze ból jest bardzo realny. Oczywiście nie wszyscy, którzy cierpią na chroniczne bóle, są czuli na zmienne warunki atmosferyczne, natomiast ci wrażliwi na nie reagują na pogodę w sposób indywidualny, który jest ciężko zmierzyć.
Dla tych wrażliwych na pogodę, same zmiany warunków atmosferycznych są generalnie bardziej odczuwalne niż poszczególne typy pogody same w sobie. Lekarze, specjalizujący się w dziedzinie chronicznego bólu, czasem sugerują swoim pacjentom, by prowadzili dziennik, opisujący pogodę w danym dniu, by móc ewentualnie dowieść związek pogody z ich bólem.
Poniższe warunki atmosferyczne mogą w szczególny sposób przyczynić się do zwiększenia odczuwania bolączek i bólu:
Zmiany ciśnienia barometrycznego
Drastyczny spadek ciśnienia zazwyczaj wskazuje na nadejście burzy. Sądzi się, iż ma to duży związek z możliwością pojawienia się bólów i bolączek, ale również wzrost ciśnienia może mieć wpływ na ludzi.
Wilgoć
Duża wilgotność, szczególnie w lecie, może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia bólu.
Opady atmosferyczne – deszcz, śnieg, grad, deszcz ze śniegiem
Opady atmosferyczne to nie tylko deszcz, ale również opady śniegu, deszczu ze śniegiem czy grad. Są one źródłem bólu i bolączek, gdyż burzowa pogoda przynosi zmiany ciśnienia oraz zmiany w wilgotności. U osób cierpiących na stwardnienie rozsiane, taka pogoda może przynieść ulgę, albowiem ostudza atmosferę.
Temperatura
Drastyczne zmiany temperatury są cechą charakterystyczną dużych zmian pogodowych, w tym zmian ciśnienia barometrycznego. Tego typu zmiany mogą wpłynąć na odczuwanie bólu. Niskie temperatury mogą wywołać bóle migrenowe, fenomen Raynauda czy przyczynić się do artretycznego sztywnienia stawów. Zimna pogoda została również powiązana ze zwiększonym wskaźnikiem hospitalizacji o podłożu astmatycznym.
Wiatr
Wiatr jest często skutkiem dużych zmian atmosferycznych, w tym skoków ciśnienia. Przenosi także zanieczyszczenie i alergeny, które dotykają osoby z problemami oddechowymi, takimi jak astma.
Dolegliwości, które można nabyć podczas różnej pogody
Pogoda jak się sądzi ma wpływ na szerokie spektrum dolegliwości zdrowotnych. W niektórych przypadkach, pogoda może wywołać uporczywy ból migrenowy bądź nasilić już istniejące dolegliwości medyczne.
Artretyzm
Artretyzm to schorzenie, polegające na zapaleniu stawów, chorobie tej towarzyszy ból i uczucie sztywności, jak również opuchlizna. Są dwa rodzaje artretyzmu: osteoartretyzm i artretyzm reumatyczny (ten najczęściej jest następstwem złamania czy uszkodzenia stawu). W przeciągu ostatnich 20 lat wykonano kilka badań, które nie wykryły jednak żadnego powiązania między pogodą a bólami artretycznymi. Zdaniem psychologa ze Stanford ludzie zawsze szukają jakiegoś wzorca czy uzasadnienia, dlatego też błędnie łączą swój ból ze zmieniającymi się warunkami pogodowymi. Jednakże jedno badanie, przeprowadzone w 1960 r. przez Univesity of Pennsylvania, oraz nieco późniejszy duński eksperyment wykazał, związek miedzy wzmożonym bólem o podłożu artretycznym a pewnymi stanami pogody. Do powyższych czynników zalicza się zmiany ciśnienia oraz wilgoć. Zimna pogoda zaś zwiększa sztywność mięśni i stawów.
Fibromialgia
Fibromialgia charakteryzuje się uogólnionym bólem w układzie kostno-stawowym z występowaniem charakterystycznych punktów (tzw. punktów spustowych), wrażliwych na ucisk, którym towarzyszy uczucie przewlekłego zmęczenia, uczucie sztywności oraz sen, który nie daje odpoczynku. Dolegliwość ta dotyczy głównie kobiet. Naukowcy wierzą, iż stres, poziom aktywności czy pogoda mogą wpływać na tę chorobę. Ankieta wykonana w 1981 r. doniosła, że 90% pacjentów cierpiących na fibromialgię wierzyło, iż zimno i wilgoć w szczególności pogorszyło ich samopoczucie. Zmiany ciśnienia mogą również wpływać na chorych.
Migreny
Migreny to bóle głowy spowodowane przez zwężenie bądź rozszerzenie naczyń krwionośnych w mózgu. Ból pojawia się z jednej strony twarzy lub głowy. Chorzy mogą mieć mdłości oraz być wrażliwi na światło czy dźwięk. Migrenę może wywołać stres, zmiany hormonalne, pewne typy pożywienia czy zmiany pogody. Według badań New England Center for Headache połowa wszystkich migren wywołana jest przez pogodę. Jako winowajców wymienia się zimne i suche warunki atmosferyczne, choć prawie każda zmiana pogody może stanowić problem. Niektórzy lekarze zalecają prowadzenie szczegółowego dziennika, odnotowującego bóle głowy. W ten sposób chory będzie mógł przewidzieć atak migrenowy i zażyć profilaktycznie odpowiednie środki, jeśli będzie to konieczne.
Zapalenie zatok
Stan zapalny zatok pojawia się, gdy w błonie śluzowej nosa dochodzi do zatkania ujścia nozdrzy, co skutkuje tym, iż unieruchomiona wydzielina wraz z powietrzem powoduje ucisk w zatkanej zatoce, wywołując intensywny ból. Objawami choroby są bóle głowy, ból w okolicy oczu czy czoła, żółta lub zielona wydzielina z nosa, a nawet gorączka. Sądzi się, iż zmiany ciśnienia mogą powodować bóle głowy, natomiast wilgoć i zimno dodatkowo nasilają ból. Najnowsze badanie sugeruje, iż większość ludzi, którzy myślą, że cierpią na bóle zatok, faktycznie ma migrenę – szczególnie jeśli czynnikiem zapalnym dolegliwości jest zmiana warunków atmosferycznych. Zaleca się wizytę u lekarza, by postawić właściwą diagnozę.
Stwardnienie rozsiane (SM)
Stwardnienie rozsiane jest chorobą autoimmunologiczną, której objawami są zaburzenia ruchowe, czuciowe, móżdżkowe (zaburzenia równowagi), zaburzenia widzenia, mowy, autonomiczne, poznawcze i zaburzenia nastroju. Częstym objawem jest również przewlekłe zmęczenie. Symptomy pojawiają się i znikają bez zapowiedzi, są one skutkiem wieloogniskowego uszkodzenia (demielinizacji i rozpadu aksonów) tkanki nerwowej. Chorzy na SM donoszą, iż podczas gorącej pogody, w momencie, gdy dochodzi do przegrzania organizmu, objawy nasilają się. Zimna pogoda może również powodować dyskomfort u niektórych pacjentów.
Fenomen Raynauda
Fenomen Raynauda dotyczy zwrotnego niedokrwienia obwodowych tętniczek (żył) – zakłócone zostaje krążenie krwi do palców dłoni lub stóp. Choroba wywołuje bladość lub sinienie palców, które może trwać minuty lub godziny. Objawom tym rzadko towarzyszy ból, aczkolwiek może wystąpić czasowy paraliż zmienionych chorobowo okolic. Reakcje emocjonalne oraz zimna pogoda to dwa znane czynniki wywoławcze.
Astma
Astma to choroba, której symptomami są trudności w oddychaniu. Badania odkryły związek między chłodną i suchą pogodą a zwiększoną liczbą hospitalizacji o podłożu astmatycznym. Wiosna i lato mogą również wywołać atak astmy, ze względu na zwiększony poziom wolnych rodników w powietrzu.
Jak pogoda wpływa na samopoczucie?
Jak pogoda może wpłynąć na zdrowie? Wierz lub nie, ale duża wilgotność może zaostrzyć objawy artretyzmu, a ciepły wiatr może spowodować atak migreny. W taki oto sposób warunki atmosferyczne wpływają na nas fizycznie i psychicznie.
Już od 400 r. p.n.e. obwiniano pogodę o różnego typu schorzenia i nadal tak jest… Wystarczy tylko wejść na jakąkolwiek stronę internetową poświęconą prognozom pogody, by się o tym przekonać. Na niej dowiesz, czy dzisiaj grożą ci bóle i bolączki (możesz się dowiedzieć np. czy oczekiwać bólu kolan). British Meteorological Office w Anglii dostarcza sprawozdania z warunków pogodowych lekarzom, aby mogli przygotować się do wzrostu ataków astmy. W Niemczech natomiast, stacje telewizyjne dostarczają codzienne raporty o tym, jak pogoda wpływa na zdrowie.
Pytanie tylko brzmi, czy te prognozy zdrowotne są oparte na czymś więcej niż tylko ludowej mądrości? Odpowiedź brzmi: tak! Zdaniem Esmaiela Maleka, profesora meteorologii na Utah State University, wstępne badania naukowe potwierdziły tezę, że pogoda wpływa na stan zdrowia. Możecie być zaskoczeni tym, co naukowcy odkryli o pogodzie i waszym zdrowiu. Nie należy jeszcze jednak zmieniać miejsca zamieszkania w poszukiwaniu lepszych warunków atmosferycznych, aczkolwiek można zrozumieć, dlaczego w poszczególne dni czujemy się tak, a nie inaczej, twierdzi Malek.
Temperatura
Setki badań wiąże temperaturę, wilgotność, ciśnienie powietrza czy wiatr z zapaleniem stawów, astmą czy innymi chorobami. Aczkolwiek według ekspertów, najsilniejsze dowody istnieją na wpływ temperatury na zdrowie.
Gdy wzrasta temperatura, następuje wzrost problemów u osób z chorobami serca, układu krążenia czy mających problemy z oddychaniem, twierdzi Scott Sheridan, profesor w dziedzinie klimatologii na Kent State University. Wysokie temperatury powodują ściśnięcie naczyń krwionośnych i zwiększają ciśnienie krwi, dzięki czemu zostaje uwolniony nadmiar ciepła przez skórę, mówi prof. Larry Kalkstein University of Delaware's Center for Climatic Research w Newark. Jeśli jednak twój organizm nie jest w stanie w ten sposób dostatecznie się ochłodzić, przegrzewa się, co z kolei zaostrza jakiekolwiek zaburzenia układu krążenia i może spowodować stres cieplny.
Podczas cieplejszej pogody mogą się pojawić kłopoty z oddychaniem, a to z powodu niskiej jakości powietrza. Naukowcy wiedzą, że w gorące słoneczne dni spaliny z samochodów oraz zanieczyszczenie przemysłowe wchodzą w reakcję z promieniami słonecznymi i tworzą ozon. Może on podrażniać drogi oddechowe i zmniejszyć wydolność płuc, twierdzi Susan Stone z Environmental Protection Agency, mieszczącej się w Research Triangle Park. Badanie opublikowane niedawno w czasopiśmie „Lancet”, obserwowało 3535 zdrowych dzieci przez okres 5 lat. Odkryto, że dzieci, które bawiły się podczas gdy poziom ozonu był wysoki, miały większe ryzyko astmy.
Problemy z oddychaniem mogą się pojawić również podczas zimnej pogody. Badania dowiodły, że dzieci są bardziej podatne na atak astmatyczny podczas pierwszych zimnych dni, niżeli w czasie wiosny czy lata. Do powyższej dolegliwości oraz alergii także przyczynia się źle oczyszczona instalacja grzewcza. Chłodne powietrze może spowodować bóle mięsni i stawów.
Wilgoć, tak jak temperatura, odgrywa kluczową rolę w stanie twojego zdrowia. Badanie przeprowadzone przez Argentyńskich naukowców wykazało, że duża wilgoć wzmaga osteoartretyzm i artretyzm reumatyczny. Choć badacze nie są pewni, dlaczego wilgoć wzmaga ból, to wiedzą, dlaczego gorące i wilgotne dni powodują zmęczenie. Zazwyczaj organizm studzi się podczas gorącej temperatury, ale jeśli do tego dochodzi wilgoć wówczas zostajemy uwięzieni w wilgotnym środowisku, w którym pot nie może wyparować i tym samym wydostać się przez skórę. To z kolei, prowadzi do wykorzystania przez organizm dodatkowej energii, co może skutkować uczuciem zmęczenia i osłabienia.
Zmiany ciśnienia
Wielu ekspertów wierzy, że zmiany ciśnienia powietrza są kluczowym czynnikiem wpływającym na samopoczucie. Na przykład wysokie ciśnienie podczas gorących dni może obniżyć zdolność do koncentracji, twierdzi Klaus Bucher, meteorolog z Niemiec.
Dodatkowo niskie ciśnienie może być powiązane z wyższym ryzykiem udaru, wzmożonymi bólami artretycznymi oraz migrenami. Naukowcy jednak przyznają, iż niezbędne są dalsze badania.
Zdaniem Sheridan, zmiany ciśnienia powietrza obserwowane w czasie burzy, mogą również wywołać bóle artretyczne. Spekuluje on, że stawy i kości przystosowują się do zmian ciśnienia i to przystosowanie może właśnie pogarszać ból.
Wiatr
Niektóre badania wskazują, że wietrzna pogoda powoduje choroby. W szczególności ciepłe wiatry, które występują na krawędzi układu wysokiego ciśnienia, jak Santa Ana w południowej Kalifornii, który może wywoływać migreny, a w niektórych przypadkach uczucie depresji, twierdzi Bucher.
Poniżej masz przykładowe prognozy pogody i ich prawdopodobny wpływ na zdrowie:
- Nasuwający się układ niskiego ciśnienia, temperatura: 35°C.
- Prognoza zdrowotna: słaba.
Uzasadnienie: Niska temperatura może wywołać problemy z oddychaniem, jak np. atak astmy, a nasuwający się front niskiego ciśnienia może spowodować bóle mięsni i stawów.
- Słaby deszcz, czyste, bezchmurne niebo, temperatura 57°C.
- Prognoza zdrowotna: dostateczna.
Uzasadnienie: Zmienne ciśnienie atmosferyczne może wywołać bóle stawów, ale gdy nadejdzie układ wysokiego ciśnienia, obniży wilgotność i zmniejszy wspomniane bóle.
- Słonecznie, ale będzie duża wilgotność, temperatura 92 stopnie.
- Prognoza zdrowotna: słaba.
Uzasadnienie: Wysoka temperatura i duża wilgotność może zwiększyć ryzyko wystąpienia stresu cieplnego i problemów z oddychaniem.
- Zaloguj się lub utwórz konto aby dodać komentarz
Zobacz także
Komentarze (0)
Dodaj nowy komentarz