Badanie elektrokardiograficzne pozwala na wykrycie patologii w obrębie serca. Polega ono na zbadaniu czy impulsy elektryczne, dzięki którym może ono pracować, powstające i rozprzestrzeniające się w tzw. układzie bodźcoprzewodzącym serca, są prawidłowo wytwarzane i przewodzone. Oprócz standardowego badania EKG istnieje również elektrograficzna próba wysiłkowa i badanie elektrograficzne metodą Holtera), które służą pogłębieniu diagnostyki w pewnych wybranych grupach chorych.
EKG wykorzystuje się w diagnostyce dolegliwości serca, które powodują bóle w klatce piersiowej, duszności, uczucie kołatania serca, zawroty głowy, czy szybkie męczenie się podczas wysiłku fizycznego. U chorych na miażdżycę może dochodzić do niedotlenienia mięśnia sercowego, co również może pokazać EKG. Pozwala ono nawet określić lokalizację i rozmiar tego zaburzenia, co jest szczególnie istotne, gdy obrazuje skrajną postać niedotlenienia – zawał serca – wymaga to natychmiastowej pomocy lekarskiej. Kołatania serca, zawroty głowy mogą objawiać się jako zaburzenia rytmu serca, czyli arytmia.
Poza tym badanie to dobrze odzwierciedla zaburzenia elektrolitowe w organizmie i pozwala monitorować stan serca u osób, przyjmujących leki mogące uszkodzić narząd.
Samo badanie trwa kilka lub kilkanaście minut (wydłużyć je mogą problemy techniczne lub nieodpowiednie zachowanie pacjenta). Nie trzeba być na czczo. Należy tylko pamiętać, że palenie papierosów bezpośrednio przed wykonaniem EKG może wpłynąć na jego wynik.
Osoba poddawana badaniu kładzie się na kozetce rozebrana od pasa w górę, bez skarpetek i rajstop. Następnie na jej klatce piersiowej umieszcza się różnokolorowe elektrody – jest ich sześć i są to tzw. elektrody przedsercowe. Poza tym na każdej kończynie przyklejana jest dodatkowa elektroda – elektroda kończynowa. Aby wszystkie dobrze przylegały do ciała, smaruje się je wodą lub żelem. Niekiedy konieczne jest pozbycie się owłosienia. Pacjent leży spokojnie, oddycha miarowo i nie wykonuje żadnych ruchów. W pewnym momencie osoba prowadząca badanie prosi o wstrzymanie oddechu.
Badanie EKG zapisywane jest przez aparat (elektrokardiograf) na taśmie papieru milimetrowego w postaci kilku wykresów. Każdy z nich składa się z załamków (oznaczanych kolejnymi literami: P, Q, R, S, T, U) i łączących je odcinków, obrazujących czynność elektryczną serca. Na podstawie ich kształtu, po pomiarze długości poszczególnych elementów wykresów, lekarz ocenia, czy wynik jest prawidłowy. EKG może być interpretowane tylko i wyłącznie w połączeniu z informacjami o pacjencie. Uwzględniana jest jego płeć, wiek, zgłaszane dolegliwości, przebyte choroby, operacje, przyjmowane leki. Czasem lekarz może poprosić o wyniki wcześniej wykonywanych badań EKG.
Odmianą EKG jest holterowskie badanie elektrokardiograficzne, które inaczej nazywane jest ambulatoryjnym monitorowaniem EKG, pozwalające na wykrycie zmian, które nie występują stale. Jest to 24-godzinny zapis czynności serca połączony z dolegliwościami zgłaszanymi przez pacjenta w określonym czasie. W badaniu tym wykorzystuje się urządzenie elektryczne, które mocuje się na pasku lub ramieniu. W momencie, gdy pacjent odczuwa dolegliwość, wciska odpowiedni guzik, dzięki czemu zostaje ona odnotowana przez urządzenie. Zebrane dane są przetwarzane przez komputer, a następnie z uwzględnieniem informacji pacjenta interpretowane przez lekarza.
Badanie to jest szczególnie przydatne przy wykrywaniu arytmii lub niedokrwieniu mięśnia sercowego, a także w celu określenia skuteczności terapii zaburzeń rytmu serca. Poza tym badanie holterowskie pozwala sprawdzać czy rozrusznik działa prawidłowo, kontrolować czynności elektrycznej serca po zawale lub po zabiegach kardiochirurgicznych.
Badanie wysiłkowe EKG nazywane jest inaczej elektrokardiograficzną próbą wysiłkową. Dzięki niemu możliwa jest ocena pracy serca podczas wysiłku fizycznego. Wykorzystywane jest w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca i sprawdzenia jak duży wysiłek zniesie serce u osób chorych.
W trakcie tego badania pacjent zmusza ciało do wysiłku na bierni lub rowerze stacjonarnym. Ma na piersi umieszczone elektrody, dzięki którym monitorowana jest czynność elektryczna serca. Kontrolowane jest też ciśnienie tętnicze i czynność serca.
Obciążenie maksymalne jest dokładnie ustalone dla każdego pacjenta. Badanie kończy się, gdy osiągnie ono swój wyznaczony pułap albo jeśli pojawią się zmiany w zapisie EKG (zaburzenia rytmu serca), nieprawidłowy wzrost lub spadek ciśnienia krwi, częstości akcji serca czy objawy takie jak ból w klatce piersiowej, ekstremalne wyczerpanie fizyczne czy duszność. Nieprawidłowa reakcja na wysiłek fizyczny informuje o zmniejszonej wydolności mięśnia sercowego, obecności choroby serca lub zwiększonym ryzyku jej wystąpienia.
Badanie trwa zwykle 45–90 minut. Bezpośrednio przed nim nie należy spożywać posiłków ani palić papierosów.
Lekarz Małgorzata Waszkiewicz
skomentuj jako pierwszy
czytaj więcej 
