Antykoncepcja - co to jest
Słowo antykoncepcja pochodzi od złożenia cząstki wyrazowej antyi i łac. słowa conceptio oznaczającego poczęcie. Jest to zatem nic więcej jak zapobieganie ciąży. Stosowanie antykoncepcji pozwala partnerom na świadome decydowanie się o posiadaniu potomka, czasie jego pojawienia się na świecie.
Dlaczego antykoncepcja jest ważna? Głównie ze względów osobistych. Kobiecie trudno troszczyć się o dziecko przy braku środków, pieniędzy odpowiednich warunków lokalowych i partnera. Poza tym stosowanie antykoncepcji wpływa na zmniejszenie ilości aborcji, zmniejsza liczbę ciąż u młodych osób. Względy zdrowotne również mają tutaj znaczenie. Istnieją bowiem stany chorobowe, w których ciąża może zagrażać życiu i zdrowiu kobiety, np. wady serca, nowotwór, który musi być leczony radioterapią lub chemioterapią (nie podejmuje się zazwyczaj takiego leczenia u kobiety w ciąży). Poza tym jeśli kobieta urodziła dziecko, zaleca się aby pomiędzy następnym porodem był chociaż roczny odstęp.
Trochę historii
W historii można odnaleźć wiele sposobów za pomocą których próbowano zapobiec niechcianym ciążom. Wśród nich można wskazać tak przeróżne, dziwne i nieszczególnie wzbudzające zaufanie, jak:
– korki z różnych korzeni,
– globulki ulepione z odchodów krokodyla (Rzym),
– krążki z delikatnego papieru bambusowego,
– kapturki ze skóry owocu granatu (Japonia),
– krążki z pszczelego wosku (Niemcy, Węgry),
– prezerwatywy wykonane np. z jelit zwierzęcych i rybich pęcherzy, a nawet ze skóry węży (Indianie).
Wynalezienie wulkanizowanej gumy w latach 40. XIX i wyprodukowanie z niej pierwszych prezerwatyw okazało się przełomem w antykoncepcji. Jak również udowodnienie wpływu progesteronu (jednego z żeńskich hormonów płciowych) na hamowanie owulacji, co pozwoliło na stworzenie pigułki antykoncepcyjnej. Rozpowszechniona została w latach 60. XX wieku i pozwoliła na oddzielenie seksu od prokreacji, co dało kobietom większą swobodę w sferze seksualnej.
Co z tym zapłodnieniem?
Stosowanie antykoncepcji ma zapobiec zapłodnieniu, czyli połączeniu komórki jajowej z plemnikiem, do której dochodzi najczęściej w jajowodzie, gdzie komórka czeka na plemniki, wprowadzane do ciała kobiety podczas stosunku. Komórka jajowa żyje 24 godziny i w tym czasie może być zapłodniona. Plemniki natomiast mogą żyć 2-3 dni w drogach rodnych, dlatego też zapłodnienie może nastąpić nie tylko wtedy, gdy para współżyje w dniu owulacji, lecz także wtedy, gdy do stosunku doszło 72 godziny przed owulacją. Zapłodniona komórka przemieszcza się do macicy i po 14 dniach zagnieżdża się w jej ścianie. W medycynie jest to początek ciąży.
Jak zapobiec ciąży?
Można:
– nie dopuścić do wniknięcia plemników do organizmu kobiety – unikając stosunku w wyznaczone różnymi sposobami „dni płodne” (tak działają tzw. metody naturalne), stosując prezerwatywę.
–„unieszkodliwić” plemniki – stosując kremy plemnikobójcze.
– utrudnić plemnikom wędrówkę do komórki jajowej – poprzez działanie niektórych hormonów żeńskich zagęszczających śluz w drogach rodnych kobiety (różne hormonalne środki antykoncepcyjne). Plemniki „grzęzną” w gęstym śluzie i nie mogą płynąć dalej.
– zapobiec owulacji, czyli uwolnieniu komórki jajowej z jajnika – poprzez stosowanie odpowiednich hormonów hamujących owulację (pigułki, plastry i dopochwowe krążki antykoncepcyjne, wewnątrzmaciczne wkładki zawierające hormony).
– uniemożliwić zygocie zagnieżdżenie w macicy, czyli implantację – tak działają tabletki „72 godziny po” oraz wewnątrzmaciczne wkładki, popularnie zwane spiralami. Z punktu widzenia polskiego prawa metody te są legalne, ponieważ działają przed implantacją (więc nie przerywają ciąży, tylko jej zapobiegają), jednak trzeba zdawać sobie sprawę, że metody te działają już po zapłodnieniu.
Ocena skuteczności antykoncepcji
Określa się ją na podstawie wskaźnika Pearla (PI – z ang. Pearl Index). Jest ilość ciąż wśród setki kobiet stosujących daną metodę antykoncepcyjną w ciągu roku. Im mniejsza ich ilość, tym wyższa skuteczność danej metody. Tak przedstawia się on dla następujących metod:
Metoda kalendarzowa 14–50
Metoda termiczna 0,3–6,6
Metoda Billingsa 0,5–40
Metoda objawowo-termiczna 3,3–35
Stosunek przerywany 12–36
Prezerwatywa 3,1–3,9
Mechaniczne środki dopochwowe 12–17
Chemiczne środki dopochwowe 5–20
Antykoncepcja wewnątrzmaciczna 0,3–2,8
Antykoncepcja hormonalna 0,2–1
Antykoncepcja powinna być dobierana indywidualnie. Nie wszystkie metody są dobre dla wszystkich. W jej wyborze należy uwzględnić wiele czynników, choćby częstotliwość stosunków, choroby, tryb życia, skutki uboczne.
- Zaloguj się lub utwórz konto aby dodać komentarz
Zobacz także
Komentarze (0)
Dodaj nowy komentarz